Waarom staan onze klokken niet op zonnetijd?
Hoort bij: Meridiae
Bijna geen enkel land is om astronomische redenen van zijn eigen zonnetijd afgestapt. De oorzaken vallen in drie soorten: bezetting en oorlog, de eenmaking van een groot land, en de keuze voor blijvende zomertijd.
Hier zit het verhaal dat het hele voorstel draagt, en het is bij het uitzoeken steeds hetzelfde gebleken: bijna geen enkel land is om astronomische redenen van zijn eigen zonnetijd afgestapt.
De oorzaken vallen in drie soorten.
Bezetting en oorlog
Nederland leefde tot 1940 op Amsterdamse Tijd, de middelbare zonnetijd van de Westertoren, negentien minuten en tweeëndertig seconden voor op Greenwich. Wettelijke landstijd vanaf 1 mei 1909. Op 16 mei 1940 werd Berlijnse tijd ingevoerd, en die is nooit meer verlaten.
België had GMT bij wet vanaf 1892, Frankrijk vanaf 1911, Spanje vanaf 1901. Alle drie verloren die tijd in de oorlogsjaren. Frankrijk had zelfs een plan om terug te keren, en trok dat op 5 november 1945 in.
Eenmaking van een groot land
China had vijf eigen tijdzones, bedacht door zijn eigen sterrenwacht en van kracht vanaf 1939, samengevoegd tot één tijd in 1949. De Verenigde Staten kenden ongeveer vijftig plaatselijke spoorwegtijden tot 18 november 1883. India had Bombaytijd en Calcuttatijd naast elkaar tot ver in de twintigste eeuw.
De keuze voor blijvende zomertijd
IJsland, Turkije, Marokko, Argentinië en Portugal stapten uit eigen beweging over. Dit is de enige soort die een vrije keuze was, en hij is twee keer herroepen. Portugal probeerde het van 1992 tot 1996 en keerde terug na donkere winterochtenden, uitblijvende energiewinst en meer ongelukken in de ochtend. Marokko doet precies hetzelfde op 20 september 2026, na acht jaar, op woordelijk dezelfde gronden.
Meridiae stelt dus in de meeste gevallen niets nieuws voor. Het herinnert zich iets.