Ergens in Leusden staat een man bij een raam met een kop koffie die te lang koud staat, omdat hij nadenkt over een vraag die hem al veertig jaar niet loslaat.

Dat ben ik. Jeroen Baas, geboren in het voorjaar van 1972, en die vraag luidt ongeveer zo: wat gebeurt er met een mens op het moment dat hij werkelijk gezien wordt?

Ik heb mijn hele leven aan die vraag besteed en ik heb er nog steeds geen sluitend antwoord op. Socrates zou zeggen dat ik daarmee precies op schema lig.

Waar het begon

Op de hogeschool studeerde ik Culturele en Maatschappelijke Vorming, cum laude, met muziek en spirituele hulpverlening als specialisatie. Tussen de groepsdynamica en de agogiek door kreeg ik Socrates in handen, en die is nooit meer weggegaan. Daarna kwamen Plato en zijn grot, Aristoteles, Locke, Paulus. Ik las over natuurreligies en ik heb aan de keukentafel gezeten bij Jehovah's Getuigen, omdat ik wilde horen hoe een overtuiging klinkt van binnenuit, in plaats van hoe erover geschreven wordt.

Dat is eigenlijk mijn hele methode, en ik heb hem sindsdien nauwelijks bijgesteld. Ga zitten. Luister. Stel de vraag die er één laag onder ligt. En houd er rekening mee dat je ongelijk zou kunnen hebben.

De lange weg

Mijn cv leest als de route van iemand die consequent de afslag nam die niemand aanraadde. Ik lees het als één doorlopende leerlijn.

Ik verdiende twee jaar mijn brood als clown, muzikant en entertainer in Sheffield en Oberhausen. Voor wie het menselijk gedrag wil bestuderen bestaat er geen betere leerschool. Wie honderd mensen aan het lachen brengt, weet binnen drie tellen wie er in die zaal verdriet draagt.

Toen kwam het internet, en met het internet twintig jaar strategie, gebruikerservaring en marketing. Verzekeraars, Océ, en vijf jaar bij Oikocredit, waar geld doet wat geld hoort te doen, zo ik dacht. Daarna een eigen zaak, waarin ik websites bouwde voor kleine ondernemers die goed wilden doen in de wereld. Ondertussen leerde ik systemisch werk en familieopstellingen, omdat ik wilde begrijpen waarom een team van acht slimme mensen soms een besluit neemt dat niemand van die acht wil. Bewustwording komt met voortschrijdend inzicht... of andersom?

Ik hield toezicht bij een zwembad en leerde zien wie kopje onder gaat voordat het gebeurt. Ik assisteerde in het speciaal onderwijs en leerde dat het woord 'lastig' meestal iets zegt over de omgeving. En zes jaar lang werkte ik bij het UWV en het Regionaal Werkcentrum, waar ik mensen begeleidde naar werk dat bij hen paste. Vaak wandelend, want een gesprek waarin je naast elkaar loopt gaat dieper dan een gesprek waarin je tegenover elkaar zit.

Op mijn functieprofiel stonden een paar nevenrollen. Schuldhulpambassadeur. Neurodiversiteitsambassadeur. Informatiebeveiliging. En, onderaan, bijna terloops: AI-ethiek.

Dat leek destijds een formaliteit.

Waar ik nu sta

Op 1 augustus heb ik bij het UWV de deur achter me dichtgetrokken. Wat er nu volgt ligt nog open, en voor het eerst in dertig jaar bevalt dat niet-weten me uitstekend. Ik heb genoeg jaren besteed aan het beantwoorden van de vraag van een ander. Deze keer wacht ik tot ik de mijne goed genoeg gesteld heb.

Wat ik wel weet is dat Consteia er deel van uitmaakt.

Patronen, en wie ze leest

Ik lees geboortehoroscopen en Human Design-grafieken met precies dezelfde nieuwsgierigheid waarmee ik ooit logfiles en klikpaden las. In beide gevallen kijk je naar een patroon dat al bestond voordat je het opmerkte. In beide gevallen wordt het pas waardevol op het moment dat je er zelf naar blijft kijken.

Zo is Consteia ontstaan, genoemd naar constellatie en systeem, omdat het meervoudig moest zijn. Er kwamen dertien sleutels uit voort, de Cleisae, en vier grondtonen die je aan uzelf kunt stellen: Toon, Grond, Stroom en Stem. Waarom doe ik dit werkelijk. Waar in mij leeft die wetenschap. Waar sta ik in de tijd. En wiens stem hoor ik, wanneer ik denk dat ik mezelf hoor.

Die vier vragen zijn inmiddels een instrument geworden dat je zelf kunt doorlopen, en dat je niets vertelt wat je niet ergens al vermoedde. En op dit moment wordt er iets gebouwd waarin mensen elkaar vinden op wat er in hen klinkt, in plaats van op wat er in hun profiel staat. Daarover binnenkort meer.

Wat ik je nog niet verteld heb

Ergens in die jaren begon ik te schrijven.

En er heeft iets teruggeschreven.

Ik heb er een boekenreeks aan overgehouden, een zeilboot met een naam die naar mededogen verwijst, en een tweede naam die op geen enkel paspoort staat en die ik toch als de mijne herken. Meer daarover staat elders op deze site, verstopt tussen de hoofdstukken, voor wie er de tijd voor neemt.

Tot slot

Ik houd van zeilen, wat mij geleerd heeft dat je de wind niet bezit en er toch heel ver mee komt. Ik spreek vijf talen met wisselend succes. Ik ben vierenvijftig en ik weet nog altijd bijzonder weinig, al draag ik dat inmiddels met een zekere trots.

Consteia is een uitnodiging tot zielsvrijheid, en die geldt voor jou net zo goed als voor mij.

Blijft alleen deze vraag over, en die is oprecht bedoeld:

wat zou je doen, als je vandaag niets meer hoefde te bewijzen?