Lexicon

Het Lexicon verzamelt de woorden, namen en begrippen van Consteia, met hun herkomst, betekenis en gebruik. Sommige woorden zijn oud en geleend uit het Grieks en het Latijn, andere zijn nieuw en Nederlands. Samen vormen ze de taal waarin Consteia over tijd, bewustzijn en verhalen spreekt. Het Lexicon groeit mee met de wereld waar het over gaat.

Waar een herkomst nog niet vaststaat, staat er "waarschijnlijk". Waar een naam nog in overweging is, staat dat erbij.

Inhoud

• Hoe namen ontstaan
• Kalender, tijdmeting en Chronae
• Consteia
• Spherae, de meetsystemen
• Aetherae, de Consteia Visies
• Panchora, het fundament
• Noemae, de bibliotheek
• Chronae, de tijdmeting van het jaar
• Meridiae, de tijdmeting van de dag
• Clarae, Clarail en Claraion, het register van antwoorden
• Praxae, de toepassing
• Initiae, het begin
• Evolvae, het assessment
• Consonae, het verbindingsplatform
• Consteia Aionae, de boekenserie
• Overwogen maar niet gekozen

Hoe namen ontstaan

Een korte gids voor de woorden van Consteia, zodat nieuwe namen bij de familie blijven horen.

Het -ae suffix is de stille handtekening van het systeem. Het verzamelt Griekse of Latijnse stammen en verheft ze tot eigennamen, voor concepten, collectieven en modellen: Cleisae, Chronae, Meridiae, Evolvae, Sonae, Aionae, Aetherae.

Griekse plaatssuffixen zijn bedoeld voor ruimtes en platforms: -chora (ontvangstruimte, zoals in Panchora en voorheen Noemachora) en -aion (heiligdom of plek, zoals in Synergaion en Claraion). Sinds kort dragen ook platform- en paginanamen als Noemae, Praxae en Initiae het -ae, en Clarail eindigt op -ail, naar het Franse détail. De familie groeit en haar regels groeien mee.

Consteia zelf staat apart. Het Latijnse -ia markeert de overkoepelende naam als een abstracte eenheid, zoals in memoria of Italia.

Grieks-Latijnse hybriden zijn bewust gekozen en historisch verantwoord: Griekse stammen met een Latijns -ae is een eeuwenoude academische traditie. De mix geeft de namen een universele, klassieke klank die bij geen enkele cultuur hoort.

Nederlandse namen (Consteiadag, Balansdag, Kristaldag, Zuidkeer, Noordkeer) zijn gekozen voor de tijdmeting en alledaagse begrippen. Ze geven het systeem warmte en toegankelijkheid naast de archaïsche diepte.

Het woord aion speelt twee rollen: als betekeniswoord in Aionae (tijdperken) en als plaatssuffix in Synergaion (plek van samenwerking). Dat is met opzet; het woord loopt als een stille ader door de namen.

Kalender, tijdmeting en Chronae

Consteia gebruikt drie woorden voor tijd, elk met een eigen plek.

Het wiel waarop Chronae het jaar toont, heet het jaarrond. Waar we de herkomst van het woord kalender zelf uitleggen, gebruiken we het gewoon: daar hoort de lading zichtbaar te worden.

Consteia

Herkomst: Latijn, con- (samen) + stella (ster), via het Middellatijnse constellatio.
Betekenis: Sterrenbeeld; het samenkomen van sterren tot een patroon dat betekenis draagt.

De overkoepelende naam van het hele project: de wereld, het platform, de tijdmeting, de verhalen. De naam zegt dat losse elementen samen iets groters vormen dan elk afzonderlijk.

Spherae, de meetsystemen

Uitspraak: SFEE-rae
Herkomst: Grieks, σφαῖρα (sphaira), bol, domein, afgebakend bestaansveld.
Letterlijk: De bestaanssferen; afgebakende domeinen waarbinnen het menselijk zijn in kaart wordt gebracht.

De overkoepelende naam voor de meetsystemen die Consteia aanbiedt. Een Sphera is een samenhangend stelsel van kennis en interpretatie dat één domein van het menselijk bestaan beschrijft. Spherae zijn astronomisch en kosmologisch verankerd. Ze beschrijven wat zichtbaar wordt als je goed kijkt, en elke Sphera heeft een eigen taal, een eigen ritme en een eigen precisie. Samen vormen ze een verzameling lenzen die het zicht verdiepen.

Spherae staan naast Evolvae. Spherae meten en spiegelen vanuit een astronomische grondslag; Evolvae werkt als bewegingsruimte voor bewuste groei en zelfonderzoek, niet wiskundig meetbaar en even wezenlijk.

Gebruik: "De Astrale Spherae beschrijft jouw relatie met tijd en transitie."

Astrale Spherae

De astrologie als Sphera: kosmische bewegingen als spiegel van menselijke cycli, karakterpatronen en levensfasen. Astronomisch berekend op geboortedag, geboortetijd en geboorteplaats.

Biotische Spherae: Genae

Uitspraak: GHE-nae
Herkomst: Latijn gena en Grieks γένος (genos): oorsprong, geslacht, wat uit jou geboren is.

Het aangeboren energetische ontwerp van een mens. Genae is de Consteia-naam voor wat in de westerse wereld bekendstaat als Human Design: het stelsel dat beschrijft hoe iemand energetisch, besluitvormend en relationeel in het leven trad op het moment van geboorte. Astronomisch berekend op basis van geboortedata.

Genae wijst naar de bron van het ontwerp: jij bent er niet aan onderworpen, je bent het. Het is de taal van je eigen natuur, geen kaart die je leest. Binnen Evolvae verschijnt Genae als de Ontwerp-laag: de aangeboren patronen die de zelfrapportage aanvullen en verdiepen.

Gebruik: "Je Genae laat zien hoe jij van nature beslissingen maakt."

Aetherae, de Consteia Visies

Herkomst: Grieks, aithēr (αἰθήρ): de bovenlucht, de heldere hemel, de quintessens. In Consteia-stijl meervoud en eigennaam: Aetherae.
Letterlijk: De aethers; de vijfde substantie waarin de sterren zijn gezet en waardoorheen de hemellichamen bewegen.

De overkoepelende naam voor de Consteia Visies: de filosofie en het wereldbeeld waaruit alles voortkomt. In de klassieke kosmologie is de aether het zuivere medium waarin de hemel zich ontvouwt. Als visielaag is Aetherae precies dat: de dragende gedachte waarin alle onderdelen zijn gezet en waaruit ze hun betekenis putten. Waar Panchora het fundament is waarop de apps technisch draaien, is Aetherae het waarom waarin ze geestelijk ademen.

De naam valt in de -ae-familie naast Chronae, Evolvae en Aionae en houdt afstand van de plaatssuffixen: een visie is een klimaat en geen plek.

Panchora, het fundament

Herkomst: Grieks, pan (πᾶν, al, alles) + chora (χώρα, ruimte, ontvanger).
Letterlijk: De alruimte; de ontvangende grond waarin alle vormen tot bestaan komen.

De naam voor het systeem waarop alle Consteia-apps draaien en worden beheerd. In gewone taal heet die laag het CMS, maar ze is allang meer dan contentbeheer. Chora is Plato's oerruimte uit de Timaeus: de matrix die vormen ontvangt en hun worden mogelijk maakt. Pan- verheft haar tot de ruimte die alles draagt. Panchora is de generatieve grond onder de platforms: de Spherae rusten erin, en elke app wordt eruit geïnstantieerd en bestuurd.

Panchora deelt chora met Noemachora, de eerdere naam van Noemae. Waar Noemachora gedachten ontving, ontvangt en draagt Panchora het geheel.

Noemae, de bibliotheek

Noemae

Herkomst: Grieks, noema (νόημα), meervoud noemata. In Consteia-stijl: Noemae.
Letterlijk: Gedachten, inhouden van de geest; wat een woord draagt voorbij zijn klank.

De naam van de bibliotheek van Consteia, het platform waar verhalen en teksten langzaam tot bestaan komen. Lees meer over Noemae. Eerst was Noemae de naam voor de gedachtelaag van het platform en heette het geheel Noemachora. Nu draagt het platform zelf de naam Noemae, en de oude naam verdwijnt geleidelijk.

Noemachora (voormalige naam)

Herkomst: Grieks, noema (νόημα, gedachte) + chora (χώρα, ruimte, ontvanger).
Letterlijk: De ruimte van gedachten; de plek waar gedachten vorm krijgen.

De eerdere naam van het schrijversplatform, nu Noemae. Chora is een Platonisch begrip uit de Timaeus: de oerruimte die vormen ontvangt en het worden mogelijk maakt. Voor een platform waar verhalen langzaam tot bestaan komen, is dit een bijzonder precieze naam.

Synergaion

Herkomst: Grieks, synergeia (συνέργεια, samenwerking, synergie) + -aion (achtervoegsel voor een plek).
Letterlijk: De plek van samenwerking; de ruimte waar gedachten en handen samenkomen.

De naam voor het samenwerkingsgedeelte van Noemae: redacteuren, proeflezers, editors. Zuiver Grieks, herkenbaar via het internationale woord synergie, en passend naast Noemae.

Gebruik: "Noemae Synergaion" is de samenwerkingspagina van het platform.

Chronae, de tijdmeting van het jaar

Herkomst: Grieks, chronos (χρόνος, tijd). In Consteia-stijl meervoud en eigennaam: Chronae.
Letterlijk: De tijden; het systeem van tijdmeting.

De overkoepelende naam voor de tijdmeting van Consteia voor het jaar: de eigen jaartelling (C.J.), de maanindeling en de astronomische ankerpunten. Chronae meet het jaar, Meridiae meet de dag, en de Aionae vertellen de tijdperken. Lees meer over Chronae.

Bijzondere dagen

Consteiadag

De nieuwjaarsdag van Chronae. Hij valt op een astronomisch berekend moment: precies halverwege tussen de Zuidkeer (de midwinterzonnewende, rond 21 december) en de Noordkruising (de lente-equinox, rond 21 maart). Dat is doorgaans begin februari. Consteiadag is dag 1 van het jaar en kleurt lichtgroen in het jaarrond.

Balansdag

De extra dag aan het einde van een Consteia-jaar wanneer het zonnejaar 366 dagen beslaat. Het equivalent van de schrikkeldag, geplaatst aan het einde van het jaar. Dag 366 verschijnt alleen in een Consteia-schrikkeljaar en kleurt wit in het jaarrond.

Kristaldag

De 28e dag van elke maand, bedoeld voor reflectie en integratie. Elke maand sluit daarmee af met een dag voor contemplatie. Kristaldag kleurt goud in het jaarrond.

C.J., het Consteia-jaar

De eigen jaartelling van Chronae. Het nulpunt is het Warren Field (rond 8.000 v.Chr.), de oudste bekende tijdmeting ter wereld. Consteia-jaar = Gregoriaans jaar + 8.000. Zo is 2026 n.Chr. gelijk aan 10026 C.J.

De vier kardinale punten

Chronae oriënteert zich op vier astronomische momenten waarop de zon een keerpunt of kruispunt bereikt. Op het jaarrond staan ze als markeringen.

Zuidkeer

De decemberzonnewende (rond 21 december), het moment waarop de zon het verst naar het zuiden staat. Zonlengte 270°. Op het noordelijk halfrond is dit midwinter en de kortste dag, op het zuidelijk halfrond midzomer.

Noordkruising

De lente-equinox (rond 21 maart), het moment waarop de zon de hemelequator naar het noorden kruist. Dag en nacht zijn even lang. Zonlengte 0°. Op het noordelijk halfrond is dit de lente-equinox, op het zuidelijk halfrond de herfst-equinox.

Noordkeer

De junizonnewende (rond 21 juni), het moment waarop de zon het verst naar het noorden staat. Zonlengte 90°. Op het noordelijk halfrond is dit midzomer en de langste dag, op het zuidelijk halfrond midwinter.

Zuidkruising

De herfst-equinox (rond 23 september), het moment waarop de zon de hemelequator naar het zuiden kruist. Dag en nacht zijn even lang. Zonlengte 180°. Op het noordelijk halfrond is dit de herfst-equinox, op het zuidelijk halfrond de lente-equinox.

Elke taalversie van Chronae heeft eigen namen voor de kardinale punten. De Nederlandse namen zijn de thuisversie. De internationale Latijnse referentietermen zijn Solstitium (zonnewende, keerpunt van de zon) en Aequinoctium (dag-nachtevening). De Nederlandse namen zijn astronomisch precies en gelden voor beide halfronden, en elk taalgebied krijgt een eigen poëtische vertaling.

Per taalversie kunnen daarnaast culturele viernamen voor het begin van elk seizoen worden toegevoegd, bijvoorbeeld Lentebeginsdag en Zomerbeginsdag in het Nederlands. Dat vult elk taalgebied zelf in.

De week van negen dagen

Een Chronae-week telt negen dagen, genoemd naar natuurlijke krachten. Negen dagen laten meer verhoudingen tussen werk en rust toe dan zeven: 2:1, 5:4, 6:3. Drie weken vullen een maand tot en met de 27e dag, daarna volgt de Kristaldag.

De maanweek

Naast de negendaagse week loopt de maanweek mee, van Nieuwweek via Groeiweek en Volweek naar Krimpweek, zodat je in één oogopslag ziet waar de maan werkelijk staat.

Bijzondere dagen in andere talen

De dertien maanden

Chronae telt 13 maanden van elk 28 dagen. De maandnamen zijn samengesteld uit de naam van het bijbehorende sterrenbeeld en een Latijns of Grieks telwoord dat de positie aangeeft. Maand 11 is Ophiuchus, de Slangendrager: het sterrenbeeld dat traditionele kalenders weglaten en Chronae erkent.

De namen bestaan in zes culturele varianten. De tabel toont de Grieks-Latijnse standaard (het origineel) met de varianten ernaast. Op het jaarrond kies je zelf welke variant je ziet.

✦ Ophiuchus is het dertiende sterrenbeeld dat de ecliptica kruist en wordt door de traditionele astrologie niet als dierenriemteken erkend. Chronae erkent het wel: als de elfde van de dertien maanden.

Naamgevingsprincipe (Grieks-Latijns): sterrenbeeldnaam + Latijns of Grieks telwoord voor de positie: una (1), duo (2), tria (3), atra (4), quinta (5), sextia (6), septia (7), octa (8), nonia (9), deca (10), undek (11), deka (12), tred (13).

Meridiae, de tijdmeting van de dag

Herkomst: Latijn, meridies (middaguur). In Consteia-stijl meervoud en eigennaam: Meridiae. De naam verwijst tegelijk naar de meridiaan die dat middaguur bepaalt.
Letterlijk: De middaguren; de meridianen.

De tijdmeting van Consteia voor de dag. Waar Chronae het jaar meet en zich richt naar de zonnewendes, richt Meridiae zich naar het middaguur, het moment waarop de zon op haar hoogste punt staat. Een land of staat leeft op de tijd die hoort bij de zonnestand op zijn eigen geografische zwaartepunt, afgerond op hele uren en zonder zomertijd. Dat levert wereldwijd ongeveer driehonderdtien gebieden op. De uurbanden van vijftien graden staan een halve band verschoven ten opzichte van de wereld van nu, zodat hun grenzen op nul, vijftien en dertig graden liggen. De datumgrens ligt in dit voorstel op dertig graden west.

Intentie: Verschillen zijn er om te vieren, en een tijdverschil is een uitnodiging tot bewustzijn. Meridiae is een voorstel dat niets oplegt. Wie het wil gebruiken, begint vandaag.

Gebruik: "Met Meridiae staat de zon in Nederland boven om 12:08, het hele jaar door."

Lees meer over Meridiae. Antwoorden op vragen over Meridiae vind je in het Claraion.

Clarae, Clarail en Claraion, het register van antwoorden

Clarae, Clarail en Claraion vormen samen het register van de heldere antwoorden van Consteia. Het doel is het antwoord. Mensen komen met vragen en zoeken antwoorden, en Consteia heeft de antwoorden op de vragen die zij waarschijnlijk hebben. De vraag is de deur waardoor iemand bij dat antwoord binnenkomt. Het Engelse clarification ligt dicht bij de gedachte.

• Claraion is de verzameling van alle heldere antwoorden: de kennisbank. Open het Claraion.
• Clarae zijn de heldere antwoorden die bij één thema horen, een deelverzameling van het Claraion.
• Clarail is één helder antwoord in zijn volle lengte, met de verwante antwoorden eromheen: de detailpagina van een Clarae.

Elke Clarae heeft een kort antwoord en een volledig antwoord, en een open vraag zegt uit zichzelf dat het weten daar ophoudt. De beweging gaat van vraag naar helderheid.

Herkomst: Latijn, waarschijnlijk clarus (helder, duidelijk). Claraion draagt het Griekse plaatssuffix -aion voor een plek: de plek van helderheid. Clarail eindigt op -ail, zoals het Franse détail en travail. De l is stom en de uitspraak is "Clarai". De geschreven l houdt het woord uit elkaar met Clarae, dat bijna hetzelfde klinkt.

Praxae, de toepassing

Herkomst: Grieks, waarschijnlijk praxis (handeling, het in de praktijk brengen). In Consteia-stijl meervoud en eigennaam: Praxae.

De Consteia-naam voor Toepassing. Praxae is de plek in het menu waar Consteia de praktijk in gaat. Naar Praxae.

Initiae, het begin

Herkomst: Latijn, waarschijnlijk initium (begin) of initiare (inwijden). In Consteia-stijl meervoud en eigennaam: Initiae.

De beginpagina van Consteia, in het menu "Begin hier". Initiae biedt vier paden: de filosofie begrijpen, het ritme van Chronae ervaren, meegenomen worden door het verhaal, en zelf creëren en meedoen. Op de homepage is het de eerste knop van de Quick Access-balk. Begin hier.

Evolvae, het assessment

Herkomst: Latijn, evolvere (ontrollen, ontvouwen, laten groeien). In Consteia-stijl: Evolvae.
Letterlijk: De ontvouwingen; groei in beweging.

De naam voor het assessmentplatform van Consteia, het systeem waarmee bewustzijnsontwikkeling, patronen en groei zichtbaar worden. Evolvae is nog in ontwikkeling. Waar Noemae verhalen ontvangt, ontvangt Evolvae de groei van mensen. Evolvae werkt als een spiegel, zonder oordeel en zonder label. Naast de Spherae is het een bewegingsruimte: niet wiskundig of astronomisch bepaald, maar gericht op bewuste ontplooiing.

De drie assen

Evolvae meet drie dingen, en ze staan loodrecht op elkaar.

De vijf F's vormen een verwant geheel en geen vierde as: ze liggen onder de Pool A- en Pool B-bewegingen van elke Cleis. Of Aspectae werkelijk iets anders meet dan de F's is een open vraag. Famulae is aangeleerd door angst, Fusae is onthechting, Furiae is de aanklager naar buiten gekeerd. Dat is toetsbaar zodra er pilotdata is.

Sonae

Herkomst: Latijn, sonus (klank, toon). In Consteia-stijl meervoud en eigennaam: Sonae.
Letterlijk: De klanken; de tonen; de grondfrequenties.

De naam voor de vier Meta-modifiers van het Prisma (M1 tot en met M4) als collectief. De Sonae zijn de grondfrequenties waarop het hele Prisma trilt. Ze kleuren het bewustzijnsklimaat voordat er ook maar één Cleis actief is. De naam past in de Consteia-familie: Consteia (sterren), Cleisae (sleutels), Chronae (tijd), Evolvae (groei), Sonae (klanken).

Gebruik: De Sonae worden vóór de Cleisae afgenomen. De individuele Sonae zijn M1 (Toon), M2 (Grond), M3 (Stroom) en M4 (Stem).

Het Prisma

De overkoepelende structuur van het Evolvae-model. Het Prisma bestaat uit vier lenzen (M1 tot en met M4) die vóór de dertien Cleisae worden afgenomen en bepalen vanuit welk bewustzijnsklimaat iemand de rest van het assessment invult. Zoals een glazen prisma licht in kleuren breekt, breekt het Prisma het bewustzijn in zijn samenstellende kleuren: motivatie, belichaming, tijdsoriëntatie en authenticiteit.

M1, Toon: Angst ↔ Liefde

Kernwoord: Drijfveer. Bewustzijnsdomein: Motivatie. Welke emotionele grondtoon stuurt iemands keuzes? Pool A is angst en overleven als drijfveer. Pool B is spirituele omleiding of ontkenning van angst. Soeverein is liefde en overgave als dragende kracht, ook als het moeilijk is.

M2, Grond: Onthecht ↔ Belichaamd

Kernwoord: Belichaming. Bewustzijnsdomein: Bewustzijnsbasis. Leeft het weten in het hoofd of in het lichaam? Pool A is cognitieve onthechting (dissociatie). Pool B is overweldiging, een freeze op somatisch niveau. Soeverein is het lichaam als eerste en betrouwbare kenbron.

M3, Stroom: Verleden ↔ Toekomst

Kernwoord: Oriëntatie. Bewustzijnsdomein: Tijdanker. Waar leeft de aandacht? Pool A is nostalgie en herhalingspatronen. Pool B is anticipatie en controlezucht. Soeverein is het Nu als enige plek van werkelijk leven.

M4, Stem: Persona ↔ Ziel

Kernwoord: Stem of kompas. Bewustzijnsdomein: Maatschappelijke lens. Welke stem fungeert als innerlijk kompas: de stem van sociale conventies of de eigen ziel? Pool A is conformisme, de buitenstem geïnternaliseerd als eigen stem. Pool B is cynische afwijzing van alle verwachtingen. Soeverein is bewust navigeren: de buitenwereld horen en altijd toetsen aan het innerlijke weten.

De vier leefstanden

De vier bewustzijnsposities die ontstaan uit de combinatie van M1 (Angst ↔ Liefde) en M2 (Onthecht ↔ Belichaamd). Het zijn klimaten die kleuren hoe Cleisae-scores gelezen worden.

Ego en Ziel

In Evolvae is Ego de verzamelnaam voor elke ongeïntegreerde staat. Pool A en Pool B zijn beide ego-bewegingen, in tegengestelde richting. Ziel is de Soevereine uitdrukking: het bewustzijn dat niet verdedigt en niet ontvlucht, maar werkelijk aanwezig is. Het onderscheid wijst een richting aan en velt geen oordeel. Het model vraagt vanuit welke staat je nu beweegt.

Cleis en Cleisae

Herkomst: Grieks, kleis (κλείς), meervoud kleides: sleutel, kram, sluiting. In Consteia-stijl Cleis (enkelvoud) en Cleisae (meervoud).
Letterlijk: De sleutels; de krammen die verbinden.

Elke Cleis is een tweerichtingsas: een levensthema dat gemeten wordt als uitdrukking, dus hoe je beweegt in dit domein. Dertien Cleisae vormen samen de volledige bewustzijnskaart van Evolvae.

Het drieluik

De driedelige architectuur binnen elke Cleis: Pool A (overdrijving: te veel, het ego vult de ruimte), Soeverein (geïntegreerde uitdrukking: een kwalitatief andere staat van aanwezigheid dan het midden) en Pool B (onderdrukking: te weinig, het thema wordt vermeden of weggecijferd). Pool A correspondeert fysiologisch met sympathische activatie, Pool B met dorsale vagale afsluiting en Soeverein met ventrale vagale veiligheid.

De dertien Cleisae

De Cleisae zijn in actieve ontwikkeling. Elke Cleis heeft twee polen, overdrijving en onderdrukking, waarvan de namen nog worden verfijnd. Hieronder staan de namen en kernwoorden.

De vijf F's, overlevingsresponsen

De vijf primaire fysiologische reacties op (ervaren) bedreiging, ontleend aan de polyvagaaltheorie en de traumapsychologie. Ze liggen onder de Pool A- en Pool B-bewegingen binnen de Cleisae.

In overweging: Furiae, Fugae, Frigae, Fusae, Famulae als officiële Consteia-namen voor de vijf F's. Ze bewaren de alliteratie op F, vallen alle in de -ae-familie en dragen elk hun eigen etymologisch gewicht. Er is nog niet definitief gekozen.

Fawn, de verborgen pool

Herkomst: Engels, to fawn (paaien, vlijen, onderdanig zijn).

De vijfde overlevingsrespons is het moeilijkst te herkennen, omdat hij er van buiten uitziet als Soeverein gedrag: vriendelijk, zorgzaam, aanwezig. Het verschil zit in de bron. Fawn handelt vanuit angst voor afwijzing of conflict, Soeverein vanuit authentieke keuze. De Gewetensvraag is het instrument om dit onderscheid te maken.

Gewetensvraag (GV)

Een introspectieve sleutelvraag per Cleis. Oorspronkelijk bedoeld om Fawn (Famulae) van Soeverein te onderscheiden, en inmiddels ook het meetinstrument voor Animorae: de vraag of iemand zijn eigen staat ziet.

Dat verklaart waarom de Gewetensvragen altijd al ongewogen aanvoelden binnen het drieluik. Ze horen niet in de driehoek, omdat ze een andere as meten. Ze blijven daarnaast wat ze waren: een bewust reflectiemoment dat raakt, ook los van wat het meet.

Namen in overweging:

• Syneidea, van het Griekse syneidesis (συνείδησις), letterlijk samen-weten-met-zichzelf. Het filosofische woord voor geweten als moreel zelfgewaarzijn: een moment van diep zelfweten dat het echte van het nagespeelde onderscheidt. De eindklank -ea markeert een actieve werking, een bewegende vraag.
• Consciae, van het Latijnse conscius (wetend met het geweten), in de vertrouwde -ae-familie. Toegankelijker en iets minder filosofisch zwaar.

Animorae, de fase van zelfreflectie

Uitspraak: a-ni-MO-rae
Herkomst: Latijn, animus (geest, gemoed, bewustzijn), verwant aan animadvertere: letterlijk de geest ergens naartoe wenden, en daarmee opmerken, gewaarworden.
Letterlijk: De gewaarwordingen; het toewenden van de geest naar zichzelf.

De tweede as van Evolvae, naast het drieluik. Waar de staat zegt waar iemand staat, zegt Animorae of hij dat zelf ziet, en of hij de wil en de kunde heeft om daar oprecht naar te kijken.

Drie niveaus volstaan: dit speelt niet bij mij, ik zie het en het lukt nog niet, ik zie het en ik kan ermee om. Het vierde stadium van de Groeikaart ontstaat uit de kruising met de staat.

De naam Animae zou botsen met Ziel uit het Ego-Ziel-paar, waar anima al meeklinkt. Animorae houdt de geest-betekenis en blijft daardoor onderscheiden.

Gemeten door: de zeventien Gewetensvragen.

Gebruik: "Je staat in een pool, en Animorae laat zien dat je dat zelf scherp ziet."

Aspectae, de getuige

Uitspraak: a-SPEK-tae
Herkomst: Latijn, aspectus (blik, het kijken), van ad- (naar) + specere (kijken). Dezelfde stam als speculum, spiegel, en daarmee verwant aan de Speculae.
Letterlijk: De blikken; de manieren waarop een mens naar zichzelf kijkt.

De derde as van Evolvae. Hoe kijkt iemand naar zichzelf terwijl hij kijkt, en wat vindt hij van wat hij ziet? De beeldspraak lag al in C7: wees een zachte getuige van jezelf. Aspectae vraagt welke getuige iemand is.

Liefde en angst zijn onafhankelijk van elkaar, dus dit is een kruising en geen schaal. Er is geen volgorde van erg naar minder erg, en daarom zijn het variabelen en geen getal. Een getal zou beweren dat zelfveroordeling erger is dan onthechting, en dat weet niemand.

In de astrologie bestaan al aspecten. Aspectae leeft daarnaast en betekent iets anders.

Aspectae is afgeleid uit alle Gewetensvragen samen en geldt dus voor het geheel, niet per Cleis. Wie streng naar zichzelf kijkt bij C7, doet dat bij C6 en C11 hoogstwaarschijnlijk ook.

De vier getuigen

De vier posities binnen Aspectae.

Het criterium. Alle vier kijken. Het verschil zit in waarvoor. De drie getuigen kijken om iets te ontdekken; de aanklager zoekt bewijs voor een oordeel dat al vaststond. Met moed kijken naar wat je vreest is zelf al een vorm van liefde, en daarom scheidt dit criterium open van dicht en zegt de temperatuur van de blik minder.

Het vierde vak draagt daarom de naam getuige niet meer: de aanklager is opgehouden met getuigen. Die breuk in de reeks draagt betekenis.

De liefdevolle getuige (met liefde, zonder angst) kijkt en is er zacht bij. Hij ziet ook wat tegenvalt en oordeelt niet meteen. Dit is de Soevereine staat van C7.

De voorzichtige getuige (met liefde, met angst) kijkt terwijl het nog spannend is. Er is beweging en warmte, en ook nog spanning. Bewust Onbekwaam op zijn best, en de meest hoopvolle plek in het model. Hij vraagt bevestiging en geduld.

De onthechte getuige (zonder liefde, zonder angst) kijkt, en het raakt hem niet meer. De blik is er, de lading is weg; de pijn verdween met de hoop. De onwil om te kijken hoort bij Animorae, op het onderste niveau. Zou dit vak niet kijken betekenen, dan viel het samen met Animorae en hield de kruising op te bestaan. Wie ontkent, heeft niet gekeken. Mensen wisselen hier sterk, afhankelijk van hoeveel verbinding ze op dat moment met zichzelf hebben.

De aanklager (zonder liefde, met angst) ziet scherp wat er is en veroordeelt zichzelf ervoor. Helder van blik en hard van toon, waardoor het kijken uitput in plaats van bevrijdt.

Wat hem tot aanklager maakt: hij herkent zijn oordeel niet als zijn eigen oordeel. De aanklagende stem voelt als een beschrijving van de werkelijkheid en niet als een mening, en daarom wil hij de oorzaak buiten zichzelf leggen. Dat verklaart de hardnekkigheid: van iets dat je niet als het jouwe ziet, kun je geen afstand nemen.

De eerste stap is daarom herkennen dat er geoordeeld wordt. Pas daarna komen zelfvergeving en zelfverdriet in beeld.

De aanklager is iets anders dan de klager: klagen draagt zelfmedelijden, aanklagen zoekt schuld.

De bewegingen tussen de getuigen

De vier getuigen zijn plekken. De woorden op zelf- zijn iets anders, en ze vallen in vier soorten.

Wegen zijn handelingen die verplaatsen.

De aanklager heeft dus twee uitwegen, en ze zijn allebei nodig. Wie zichzelf vergeeft zonder te hebben gerouwd, houdt het in zijn hoofd; wie rouwt zonder te vergeven, laat de aanklacht staan.

Vasthouders zijn handelingen die houden waar je bent. Zelfverwijt en zelfoordeel zijn wat de aanklager doet, en daarmee bevestigen ze hem in zijn positie.

De valkuil. Zelfmedelijden lijkt op zelfverdriet en komt nergens uit. Het onderscheid is wezenlijk. Zelfverdriet is een tijdelijke fase: het rouwt om wat er te zien is en heeft een einde. Zelfmedelijden draagt zelfbeklag, zelfaantijging en projectie met zich mee, vaak als afweer of overlevingsstrategie, en kan daardoor verharden tot een patroon of een status.

Draagvlak. Zelfrespect is de bodem onder de hele kolom met liefde, en valt daarmee buiten de bewegingen.

Vanuit de onthechte getuige helpt geen enkel woord op zelf-, en dat klopt met wat die plek is: daar begint het met een ervaring, en een houding komt later.

Zo wordt de uitkomst iets anders dan een etiket. Het rapport kan zeggen waar iemand staat en welke beweging hem verplaatst. Het zegt dan: "zelfvergeving is wat jou van hier naar daar brengt."

De drie ringen

De drie concentrische lagen van het Consteia-ecosysteem, van binnenuit naar buiten:

• Ring 1, Spiegel: Evolvae zelf, het assessment als persoonlijke spiegel, zonder oordeel.
• Ring 2, Beweging: Chronae, de tijdmeting van Consteia, het ritme van de tijd als kader voor groei en herhaling.
• Ring 3, Gemeenschap: De leerstoelen: ontmoeting, dialoog en collectieve bewustzijnsontwikkeling.

Bewustheidsstadia en Groeikaart

Herkomst: Gebaseerd op de Conscious Competence Ladder uit de onderwijspsychologie.

De vier fasen beschrijven hoe diep een patroon al geïntegreerd is, of juist nog onzichtbaar.

Gebruik in Evolvae: Elke Cleis-score plaatst de gebruiker ergens op deze ladder, als oriëntatie op de groeirand en niet als eindoordeel.

De vier fasen ontstaan uit de kruising van de staat (het drieluik) met Animorae. Het vierde stadium wordt afgeleid in plaats van uitgevraagd, want wie onbewust bekwaam is, weet dat zelf niet.

Bewust Onbekwaam is een verworvenheid: de fase waar begeleiding het meeste doet. Het spanningsveld linksonder verdient aandacht. Wie zegt dat hij het kan terwijl zijn antwoorden een pool laten zien, is net doorgebroken of antwoordt sociaal wenselijk.

In overweging: Scalae, van het Latijnse scala (trede, ladder), dus de treden. Scalae en Animorae benoemen nu hetzelfde. Animorae kan Scalae vervangen, of ze worden gescheiden: Scalae als de vier treden en Animorae als de as die meet op welke trede iemand staat.

Groeirand

Het verschil tussen de geleefde vector (hoe iemand zichzelf nu ervaart via zelfrapportage) en de ontwerp-vector (het patroon dat voortkomt uit de Ontwerp-laag, bijvoorbeeld Genae). De groeirand is waar het meeste leerbare zit, als uitnodiging. Consteia geeft een groeirand als oriëntatie.

Ontwerp-laag

De optionele verdiepingslaag van Evolvae, gebaseerd op Genae (Human Design): een geboortedata-gebaseerd systeem dat energetische en cognitieve patronen in kaart brengt. De Ontwerp-laag vult de zelfrapportage aan. Waar de vragenlijst de geleefde staat meet, meet de Ontwerp-laag de ontworpen staat. Samen maken ze de groeirand inzichtelijk. Genae-terminologie komt bewust alleen in de terugkoppeling voor en niet in de vragen zelf.

De persoonlijke uitkomst: Sterrenkaart

Huidige naam: Sterrenkaart (Nederlands). De persoonlijke uitkomst van het Evolvae-assessment: de spiegel die terugkijkt.

Namen in overweging:

• Speculae, van het Latijnse speculum (spiegel), meervoud in -ae-stijl. Het rapport is een terugkaatsing van wie je nu bent en velt geen oordeel.
• Imaginae, van het Latijnse imago (beeld, weerspiegeling), meervoud in -ae-stijl. Iets poëtischer en visueler van karakter.

Er is nog niet definitief gekozen. De vraag is: wat voelt het meest als "dit ben jij, zoals de spiegel je laat zien"?

Consonae, het verbindingsplatform

Herkomst: Latijn, consonare (samenklinken, harmoniëren), van con- (samen) + sonus (klank). In Consteia-stijl meervoud en eigennaam: Consonae.
Letterlijk: De samenklanken; wat samen tot harmonie klinkt.

De naam voor het verbindingsplatform van Consteia, dat nog in ontwikkeling is: de plek waar mensen elkaar vinden op afstemming en harmonie. De naam is breder dan romantiek. Waar het platform eerder Amorae heette (van amor, liefde), verlegt Consonae de nadruk van het amoureuze naar het resonerende. Mensen passen bij elkaar wanneer hun grondtonen samenklinken. De naam rijmt bewust op de Sonae, de grondfrequenties van het Prisma: waar de Sonae de klank van één mens beschrijven, beschrijven de Consonae wat er gebeurt als twee klanken elkaar raken. Matching gebeurt op de Cleisae en de Sonae en gaat dus dieper dan de oppervlakte. Omdat de naam niet aan het amoureuze kleeft, kan het platform later verbreed worden naar verbindingsgroepen: elke vorm van mensen die samen willen klinken.

Eerder overwogen: Amorae, zie Overwogen maar niet gekozen.

Consteia Aionae, de boekenserie

Herkomst: Grieks, aion (αἰών): tijdperk, eeuwigheid, het grote verloop van een leeftijd. Meervoud aiones. In Consteia-stijl: Aionae.
Letterlijk: De Tijdperken; de grote epocen.

De nieuwe naam voor wat eerder de Consteia Kronieken heette: de boekenserie. Aionae geeft de serie de reikwijdte die ze verdient, als een opeenvolging van tijdperken. Bewust gekozen naast Chronae: Chronae meet de tijd, Aionae vertelt de tijdperken. Naar het eerste boek.

Overwogen maar niet gekozen

Woorden die tijdens het creatieve proces zijn gemaakt en besproken, en uiteindelijk een andere bestemming kregen of zijn ingehaald door een betere keuze. We bewaren ze omdat ze nog waarde kunnen hebben.

Dit Lexicon groeit mee met het Consteia-universum.